Carmilla Licht

14/01/2011

Dr. Carmilla Licht werkt als post-doctoraal onderzoeker bij de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA) en is gespecialiseerd in de relatie tussen depressie, angst en cardiovasculaire kenmerken. Op de kennisdag spreekt zij over de interactie tussen lichaam en geest bij depressie en angst.

Amsterdam, 9 december 2010

1. Wanneer heeft u de verbinding gelegd tussen Lichaam en Geest?

Ik heb van huis uit meegekregen dat lichaam en geest verbonden zijn. Mijn vader deed als neuropsycholoog onder andere onderzoek naar de cognitieve en psychologische ontwikkeling van kinderen. Hierdoor raakte ik geïnteresseerd in neurowetenschappen. Tijdens mijn studies medische biologie, geneeskunde en psychologie en stages bij o.a. het Nederlands Herseninstituut, kwam ik op verschillende terreinen in aanraking met lichamelijke en geestelijke aandoeningen die met elkaar samenhingen.

Ik heb mij gespecialiseerd in neurowetenschappen en onderzoek gedaan naar de samenhang tussen afwijkingen in de hersenen, psychische ziekten en lichamelijke problemen. Vervolgens heb ik mijn promotieonderzoek gericht op de relatie tussen hart- en vaataandoeningen en depressie en angststoornissen. Momenteel ligt de nadruk in mijn werk als onderzoeker nog steeds op de samenhang tussen lichaam en geest. Het is een enorme uitdaging om te onderzoeken of biologische mechanismen (een deel van) de relatie tussen psychische en lichamelijke aandoeningen zouden kunnen verklaren.

2. Waar ligt de focus in uw werkveld, op het lichaam of op de geest?

Tijdens mijn opleidingen werd de verbinding tussen lichaam en geest neergezet als een onomstotelijk feit. Hoewel er binnen de psychiatrie natuurlijk veel aandacht wordt besteed aan de geest, focust veel onderzoek zich tegenwoordig juist op de mogelijke biologische processen. De Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA) is hier een goed voorbeeld van. Hierin wordt informatie verzameld over de geestelijke gezondheid en de lichamelijke conditie van Nederlanders. Er wordt bijvoorbeeld bloed afgenomen voor genetisch onderzoek, cortisol (stress hormoon) niveau wordt gemeten en de werking van het autonome zenuwstelsel word in kaart gebracht.

Door depressie en angststoornissen in combinatie met lichamelijke kenmerken te onderzoeken, vergaren wij meer kennis over welke biologische processen en lichamelijke klachten gerelateerd zijn aan depressie en angst. Wanneer we daar meer over weten, kunnen er betere interventies, behandelingen en therapieën worden ontwikkeld.

3. Tegen welke obstakels loopt u aan in het werkveld?

Er is de laatste jaren veel aandacht voor de verbinding tussen lichaam en geest bij wetenschappelijk onderzoekers. Ook binnen de psychiatrie wordt deze relatie steeds meer erkend. De obstakels zitten momenteel in de toepassing van wetenschappelijke kennis in de praktijk. Er zijn nog weinig handvatten voor zorgverleners om de verbinding tussen lichamelijke en geestelijke klachten vroegtijdig te signaleren en de behandeling daarop af te stemmen.

4. Hoe ziet u de toekomst voor de gezondheidszorg, wat zou u graag veranderen?

Ik denk dat we met het erkennen van de overlap tussen lichaam en geest een belangrijke eerste stap hebben gezet in de integratie van lichaam en geest in de gezondheidszorg. De volgende stap is deze kennis optimaal te vertalen in toegepaste zorg en behandeling. Omdat er nog veel kennis ontbreekt en veel psychische aandoeningen heterogene stoornissen zijn, hebben we nog een lange weg te gaan. Ik denk dat het samenwerken met verschillende disciplines en het delen van kennis erg belangrijk is. Als we iedere nieuwe bevinding delen, zoveel mogelijk implementeren in de praktijk en resultaten uit verschillende disciplines weten te koppelen, denk ik dat we vooruit gaan.